Nowa architektura służby wojskowej, budowanie prestiżu armii, zabieganie o talenty oraz systemowe wdrażanie innowacji to obszary, w których polska armia dokonuje dziś głębokiej transformacji, której celem jest zdolność do skutecznej obrony kraju w każdych warunkach.
Na temat nowych technologii, zagrożeń oraz skutecznych strategii dla bezpieczeństwa Polski będą debatować decydenci, eksperci i liderzy z kluczowych obszarów, od obronności i administracji po przemysł i infrastrukturę, podczas Kongresu Bezpieczeństwa Polski, który odbędzie się w dniach 25-25 maja b.r. w Zen.Com Expo Rzeszów-Jesionka.
Szczegółowa agenda kongresu oraz zapisy:
https://bezpieczenstwopolskie.pl/
W niniejszym artykule przedstawiamy kilka ważnych zagadnień, które staną się przedmiotem dyskusji prelegentów podczas majowego wydarzenia, na które już dziś serdecznie Państwa zapraszamy!
Nowa architektura służby wojskowej.
Przez dwie dekady polska armia opierała się wyłącznie na zawodowcach i ochotnikach. Dziś ten model przestaje wystarczać. „Program Rozwoju Sił Zbrojnych RP na lata 2025–2039″, który Sztab Generalny określa jako dokument o fundamentalnym znaczeniu dla wojska, wyznacza cel bezprecedensowy: pół miliona wyszkolonych żołnierzy do 2035 roku. Jego realizacja wymaga jednak zupełnie nowej architektury służby, w której obok żołnierzy zawodowych równoprawne miejsce zajmują ochotnicy dobrowolnej służby zasadniczej, żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej (WOT) i rezerwiści wysokiej gotowości.
Nowelizacja ustawy o obronie ojczyzny z lipca 2025 roku nadaje temu systemowi konkretny kształt prawny. Założenie jest czytelne: wojsko ma być instytucją, do której można wejść, rozwijać się w niej i ewentualnie z niej wyjść, zachowując nabyte kompetencje i gotowość operacyjną. W takim modelu stopień zaangażowania staje się kwestią wyboru, a granica między żołnierzem a obywatelem płynna i celowo zaprojektowana. Ta płynność stawia jednak przed wojskiem nowe zadanie: nie może ono biernie czekać na kandydatów, lecz musi ich szukać i przekonywać. Dlatego siły zbrojne coraz aktywniej wchodzą na otwarty rynek pracy, oferując nie tylko stabilizację finansową i szkolenia zawodowe z certyfikatami przydatnymi poza koszarami, lecz także czytelną ścieżkę kariery, w ramach której ochotnik może z czasem przejść do służby zawodowej. W tym modelu wojsko staje się jedną z realnych opcji życiowych, którą młody człowiek może rozważyć na równi z innymi.
Moda na mundur: prestiż i pragmatyka.
Nowa struktura systemu to jednak tylko część obrazu. Równie istotna jest zmiana stosunku Polaków do służby wojskowej. Wojsko staje się modne, szczególnie wśród młodych ludzi. Według danych Ministerstwa Obrony Narodowej liczba uczniów w klasach o profilu wojskowym wzrosła z 7 500 w 2021 roku do blisko 28 000 w 2024 roku, czyli niemal czterokrotnie w ciągu zaledwie trzech lat. Co trzeci absolwent klasy mundurowej decyduje się następnie związać swoje życie z armią. Z kolei, na uczelnie wojskowe zgłasza się znacznie więcej chętnych niż wynosi limit miejsc. Za rosnącą liczbą ochotników do służby wojskowej stoją motywacje, które trudno sprowadzić do jednego mianownika. Dla jednych decydujący jest etos służby i poczucie realnego zagrożenia w obliczu trwającej za naszą granicą wojny z Rosją. Dla innych kluczowa jest pragmatyka, czyli stabilna praca, szkolenia zawodowe z certyfikatami, a w przypadku WOT możliwość służby we własnym regionie, bez rezygnacji z dotychczasowego życia zawodowego i rodzinnego. Niezależnie jednak od motywacji, wyraźnie widać, że służba wojskowa w naszym kraju stała się atrakcyjną, coraz częściej wybieraną ścieżką zawodową.
Wojsko kontra rynek pracy: walka o najlepszych.
Współczesna armia potrzebuje nie tylko żołnierzy, lecz także specjalistów: informatyków, kryptologów, inżynierów oprogramowania i ekspertów od cyberbezpieczeństwa. Zapotrzebowanie na te kompetencje rośnie szybciej niż tradycyjne ścieżki rekrutacji wojskowej są w stanie je zaspokoić stąd nowe, dedykowane mechanizmy pozyskiwania talentów. Jednym z nich jest Cyber Legion, program umożliwiający cywilnym ekspertom współpracę z wojskowymi strukturami obronnymi bez konieczności rezygnacji z dotychczasowej kariery zawodowej. Z kolei, Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni prowadzi bezpośredni nabór specjalistów IT do służby zawodowej w jednostkach cybernetycznych, oferując konkurencyjne wynagrodzenie uzupełnione o specjalistyczne dodatki.
Co skłania specjalistów do wyboru wojska zamiast sektora prywatnego? Odpowiedź wykracza poza kwestię wynagrodzenia. Wojsko oferuje dostęp do problemów i danych niedostępnych w środowisku komercyjnym. Specjaliści pracują na niejawnych zbiorach danych o rzeczywistych incydentach, uczestniczą w ćwiczeniach cybernetycznych NATO i mają bezpośredni kontakt z zagrożeniami dla infrastruktury krytycznej państwa w warunkach operacyjnych. Dla części ekspertów istotna jest też możliwość zachowania cywilnego etatu przy jednoczesnej służbie w strukturach obronnych – model, który wojsko świadomie rozwija jako odpowiedź na realia współczesnego rynku pracy.
Kompetencje technologiczne to jednak tylko jeden wymiar talentów, których armia potrzebuje. Równie istotne jest przywództwo i zarządzanie, czyli zdolność do dowodzenia w warunkach niepewności, presji i ryzyka. W odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na oficerów, uczelnie wojskowe przygotowały w roku akademickim 2025/2026 rekordową liczbę miejsc na kierunku dowodzenia, a MON rozszerzył dostęp do kariery oficerskiej o kursy oficerskie skierowane wprost do cywilnych absolwentów wyższych uczelni. Ścieżka kariery w strukturach dowodzenia jest wieloetapowa i przewidywalna: od szkolenia podstawowego przez specjalistyczne kursy językowe i techniczne, aż po stanowiska dowódcze i możliwość służby w misjach zagranicznych NATO.
Udana rekrutacja to dopiero połowa sukcesu. Dane Sztabu Generalnego wskazują, że 46 proc. żołnierzy kończy służbę zawodową przed nabyciem uprawnień emerytalnych, a znaczna część tych decyzji zapada już w pierwszych pięciu latach, gdy żołnierz jest wyszkolony i gotowy operacyjnie, lecz wciąż niezwiązany długoletnią służbą. Szczególnie dotkliwy jest odpływ specjalistów technicznych, którzy po zdobyciu unikalnych kompetencji odchodzą do sektora prywatnego. Reforma systemu motywacyjnego: podwyżki, świadczenia mieszkaniowe i uproszczone procedury jest odpowiedzią na ten problem. Jednak jest jeszcze za wcześnie by ocenić skuteczność tych działań.
Innowacje jako kluczowy aspekt nowoczesnej armii.
Zatrzymanie talentów jest szczególnie istotne w kontekście zapisów „Programu Rozwoju Sił Zbrojnych RP na lata 2025–2039″, który stawia innowacje w dziedzinie technologii, doktryny i organizacji w centrum reformy armii. W obszarze technologicznym ścigamy się z czasem. Nowe technologie zmieniają pole walki w tempie trudnym do przewidzenia jeszcze dekadę temu, a opóźnienie w ich wdrażaniu tworzy asymetrię, której nie da się zrekompensować samą liczebnością czy wyszkoleniem żołnierzy. Dlatego Program przewiduje dronizację i robotyzację wszystkich rodzajów wojsk, a także wdrożenie sztucznej inteligencji wspierającej dowodzenie, analizę wywiadowczą i autonomiczne systemy bojowe. Jednak sukces adaptacji nowych technologii będzie w dużej mierze uzależniony od zdolności armii do pozyskania specjalistów: inżynierów, analityków danych i informatyków, których system edukacji wojskowej nie jest w stanie wygenerować samodzielnie. Z kolei, w wymiarze doktrynalnym Program przewiduje budowanie zdolności do operacji kognitywnych, czyli działań prowadzonych w przestrzeni informacyjnej, których celem jest oddziaływanie na percepcję, wolę walki i spójność decyzyjną przeciwnika. Wreszcie, w obszarze organizacyjnym, Programu zakłada włączenie innowacji jako stałego elementu funkcjonowania armii, czerpiąc wprost z doświadczeń konfliktu w Ukrainie, gdzie zdolność do szybkiej adaptacji okazała się równie ważna jak przewaga ogniowa.
Wszystkie trzy obszary innowacji zyskują dodatkowy wymiar dzięki współpracy międzynarodowej. W styczniu 2026 roku Polska stała się jedynym krajem na wschodniej flance Sojuszu, który jest gospodarzem pełnego pakietu DIANA: akceleratora FORT KRAKÓW, sieci dziesięciu krajowych centrów testowych i biura NATO Innovation Fund, co czyni ją kluczowym węzłem transferu technologii obronnych na wschodzie Europy. Startupy zakwalifikowane do pierwszego naboru DIANA testują w Polsce swoje rozwiązania we współpracy z ekspertami akademickimi i badawczymi, definiując je pod kątem rzeczywistych potrzeb operacyjnych Sojuszu. Świadczy to o zmianie roli Polski w ekosystemie innowacji Sojuszu: z odbiorcy gotowych rozwiązań w kierunku aktywnego uczestnika ich tworzenia i weryfikacji, co wzmacnia jej pozycję polityczną i technologiczną w NATO.
Kongres jest realizowany w ramach działalności MMC Polska organizującej prestiżowe kongresy, konferencje, warsztaty i szkolenia biznesowe dedykowane kadrze menadżerskiej oraz zarządom firm. Więcej na www.mmcpolska.pl.
Źródła:
https://www.pap.pl/aktualnosci/liczebnosc-polskiej-armii-tak-ma-wzrosnac-do-2039-roku
https://defence24.pl/legislacja/wiecej-klas-mundurowych-wyzsza-liczebnosc-armii-duze-zainteresowanie
https://defence24.pl/polityka-obronna/ponad-70-wnioskow-ws-nowych-klas-wojskowych
https://biznes.newseria.pl/news/wojsko-przyciaga,p479436564
https://polska-zbrojna.pl/home/articleshow/45729
https://polska-zbrojna.pl/home/articleshow/45511
https://www.wojsko-polskie.pl/cwcr/
https://itwiz.pl/jak-wojsko-polskie-chce-wykorzystac-sztuczna-inteligencje-w-systemach-dowodzenia/
https://cyberdefence24.pl/armia-i-sluzby/modernizacja-wojska-polskiego-czego-brakuje-armii
https://przemysl-obronny.pl/pl/5-edycja-forum-innowacyjnosci-sil-zbrojnych-b-r-armia/
https://www.pcss.pl/polskie-centrum-akceleracyjne-fort-krakow-nato-diana-accelerator-poland/
https://www.act.nato.int/article/act-innovation-advancing-strategic-edge/
